MarketWatch.com tarafından yapılan bir araştırmaya göre, 2022 yılında pazar büyüklüğü 585,65 milyon dolar olan küresel headless CMS yazılım pazarının %20,44’lük bir YBBO ile genişleyerek 2028 yılında 1787,55 milyon dolara ulaşması beklenmektedir.
Researchandmarkets.com tarafından yapılan bir başka araştırmaya göre, 2019 yılında 328,5 milyon dolar olan headless CMS pazarının %22,6’lık bir YBBO ile genişleyerek 2027 yılına kadar 1.628,6 milyon dolara ulaşması beklenmektedir.
Headless CMS Nedir?
Headless CMS, içeriğin kullanıcılara nasıl gösterileceğine ilişkin araçlar sağlamadan yalnızca içeriği yönetmeye ve düzenlemeye odaklanan bir içerik yönetim sistemidir. Drupal veya WordPress gibi eski CMS’lerin aksine headless CMS’ler içerik sunum katmanını back-end’den ayırır. Bu, şirketlerin belgeleri tek bir sistemden yönetmesine ve bu içeriği Application Programming Interfaces (API’ler) aracılığıyla herhangi bir front end uygulamasına veya cihaza kolayca dağıtmasına olanak tanır.
Ayrıca, front ve back end’in birbirinden ayrılması içerik yönetimini kolaylaştırır. İçerik uzmanları yazmaya odaklanırken, geliştiriciler her kanalda zengin ve kişiye özel arayüzler oluşturmak için sevdikleri araçları kullanmakta özgür olur.
Headless CMS ayrıca, geliştiricilerin CMS’nin yerleşik şablonlama ve tasarım sınırlamaları tarafından kısıtlanmadan ön uçta yenilik yapmalarına olanak tanıyan önemli bir esnekliğe sahip modern bir dijital deneyim sunar.
Headless CMS Nasıl Çalışır?
Headless CMS’lerin benzersiz yapısı, ekiplerin kullanıcıları için ideal içerik deneyimini oluşturmaları için geniş bir özgürlük sunar. Bu platformlarda, geniş olasılık kapsamına katkıda bulunan çeşitli unsurlar vardır.
İçerik Oluşturma ve Yönetimi: Birbirinizi rahatsız etmeden ekip üyeleriyle akıcı bir şekilde iş birliği yaparak içerik oluşturma hızınızı artırmanıza olanak tanır. Headless CMS’ler, geliştiricilerin ve içerik yazarlarının bir sonraki göreve geçmeden önce stratejik olarak önemli görevler üzerinde hızla hareket etmelerini sağlayarak ekip üretkenliğini artırır.
API’ler İçerik Dağıtımı: Headless CMS’ler, API’ler ile herhangi bir cihaza veya uç noktaya bağlanarak kullanıcılara barındırdıkları içeriğe sorunsuz erişim sağlar. Böylece tamamen özelleştirilmiş bir içerik yönetimi deneyimine olanak tanır. Bu sistem, içeriğin yeniden kullanılabilir olmasını ve gelecekte ortaya çıkabilecek tüm kanallara bağlanabilmesini sağlar.
Front End: Front-end sunum katmanı headless bir CMS’de mevcut değildir, bu nedenle geliştiriciler içeriğin nasıl görüntüleneceğini sıfırdan tasarlamakta özgürdür. Bunu yapmak için HTML, JSON, SWIFT, Vue.js vb. istedikleri herhangi bir formatı kolayca kullanabilir.
Headless CMS vs. Geleneksel (Traditional) CMS
Geleneksel CMS’ler basit web sitesi kurulumu için popüler bir seçimdir. Geliştirme deneyimi olmadan bir web sitesini yönetmeyi ve dağıtmayı kolaylaştıran şablonlar ve gelişmiş özellikler sunan kullanıcı dostu araçlardır.
Ancak geleneksel CMS’ler birçok avantaj sunsa da, teknoloji liderlerinin %80’inden fazlası mevcut CMS’lerin kendilerini geride tuttuğunu düşünmektedir. Artan UX ihtiyaçlarıyla birlikte geleneksel CMS’ler artık bazı şirketlerin gereksinimlerini karşılayamamaktadır. Site mimarisi, headless CMS’lere göre daha az esnektir, bu da zamanla sitenin daha yavaş ve yönetilmesi daha zor hale geldiği anlamına gelir. Bu sınırlamalar nedeniyle, birçok işletme geleneksel CMS’lerin geleceğe dönük web siteleri için gereken çevikliği ve gelişimi engellediğini söylemektedir.
İki platform arasında birçok fark vardır. Bu yüzden birini ya da diğerini kullanmaya karar vermeden önce belirli farklılıkları dikkatle incelemeniz çok önemlidir.
1. Mimari
Geleneksel: Monolitik olarak kabul edilir. Ön ve arka ucu aynı yığın içinde barındırır. Sonuç olarak, site kurulumu ve yönetimi daha kolaydır ve daha az teknik beceri gerektirir. Ancak, çeviklik daha düşüktür.
Headless: Burada ön ve arka uç ayrı tutulur. Bu yüzden ölçeklenebilirlik ve iş birliğine olanak tanıyan daha esnek ve özelleştirilebilir bir platformdur. Ancak, ekiplerin başlangıç maliyetleri daha yüksek olabilir ve platformu kurmak için karmaşık teknoloji becerileri gerekir. Bu dik öğrenme eğrisi bazı şirketleri caydırabilir.
2. Omnichannel İçerik Deneyimi
Geleneksel: Bu CMS’ler tek kanallı sistemlerdir ve öncelikle web odaklıdır. Bu yüzden, içeriğin yeni kanallarda uygulanması zaman alıcı ve maliyetli olur. Şirketlerin %36’sı CMS’lerini diğer sistemlerle entegre etmekte zorlandıklarını bildirmektedir.
Headless: Bu CMS’ler daha çeviktir ve tek bir arka uçtan farklı platformlara içerik sunabilir. Barındırdıkları içeriğe çeşitli uç noktaları bağlamak için API’ler kullanılır.
3. Hosting
Geleneksel: Şirketler genellikle içerikleri yerel olarak barındırır, ancak giderek daha fazla şirkete bulut üzerinde içerik barındırma olanağı sunulmaktadır. Tasarruf etmek istiyorsanız ve ekipleriniz kendi sunucularını yönetecek kaynak ve becerilere sahipse bu iyi bir seçenek olabilir.
Headless: Şirketler bulut üzerinde içerik barındırır. Bu, ölçeklenebilirliği en üst düzeye çıkarmak isteyen yüksek performanslı siteler için daha iyidir.
4. Geliştirme İhtiyaç ve Yetenekleri
Geleneksel: Şablonlar ve düşük kodlu uygulamalar, içerik ekiplerinin arka ucu bağımsız olarak yönetmesine yardımcı olur. Bu nedenle, bazen headless CMS’lerde olduğu gibi içeriği değiştirmek için güncellemeler için geliştiricilere güvenmeleri gerekmez. Ancak hepsi bir arada yapı, ekiplerin bir siteyi ne kadar kişiselleştirebileceğini de sınırlar.
Headless: Burada geliştiriciler istediklerini yapmak için tam lisansa sahiptir. Takip etmek zorunda oldukları belirli bir mimari veya dil yoktur. Kullandıkları araçları seçme ve değiştirme özgürlüğüne sahiptirler. Dezavantajı ise, siteyi kurmak için gelişmiş geliştirme becerileri gerektirmesidir.
5. İçeriğinizi Geleceğe Hazırlama
Geleneksel: Sorunsuz çalışmasını sağlamak için giderek daha fazla güncelleme yapılması gerektiğinden, bu platformları zaman içinde yönetmek daha zordur.
Headless: Bu platformlarda web siteleri ve içerik oluşturma ölçeklenebilir ve geleceğe dönüktür. Headless bir CMS’nin yapısı tamamen uyarlanabilirdir ve ekipler dijital ortamda gerçek zamanlı olarak iş birliği yapabilir.
İster headless CMS, ister geleneksel bir CMS ya da başka bir şey seçin, ekibiniz için en iyi seçeneği belirlemek üzere özellikleri analiz edin ve her birinin artı ve eksilerini göz önünde bulundurun.
Headless CMS ve Decoupled CMS Arasındaki Farklar Nelerdir?
Headless CMS ve decoupled CMS, içerik yönetimine yönelik iki benzer ancak farklı yaklaşımdır. Bazı benzerlikleri paylaşsalar da aralarında bazı temel farklılıklar vardır.
- Decoupled bir CMS, arka uç açısından headless bir CMS ile benzerlikler gösterir, ancak temel fark, decoupled bir CMS’nin içerik yönetimi için hala bir ön uç arayüzü sunmasıdır.
- Geliştiricilerin sağlanan araçları kullanarak özel ön uç deneyimleri oluşturmasına olanak tanıyan yerleşik bir şablonlama motoruna veya ön uç çerçevesine sahip olabilir.
- Decoupled CMS, bazı yerleşik ön uç oluşturma yetenekleri sağladığından, headless bir CMS’ye kıyasla geliştirme çabasını azaltır. Geliştiriciler, geliştirmeyi kolaylaştırmak için CMS’nin şablonlama motorundan veya ön uç çerçevesinden yararlanabilir. Bununla birlikte, özelleştirme seçenekleri tamamen headless bir yaklaşımla karşılaştırıldığında yine de sınırlı olabilir.
- Decoupled CMS, içeriği doğrudan CMS’nin kendisinden sunmanın bir yolunu sağlar. Genellikle, CMS’nin HTML sayfaları oluşturmasına ve son kullanıcılara sunmasına olanak tanıyan bazı ön uç oluşturma yetenekleri içerir. Bu, geleneksel bir web sayfası dağıtım modeli gerektiren web siteleri veya uygulamalar için faydalı olabilir.
Sonuç olarak, headless bir CMS ile decoupled bir CMS arasındaki temel fark, ön uç oluşturma yeteneklerinde yatmaktadır. Headless CMS, içerik yönetim sistemini ön uçtan tamamen ayırarak en üst düzeyde esneklik ve özelleştirme sağlar. Öte yandan, decoupled CMS, kısmen ayrıştırılmış bir mimari sunarak bazı yerleşik ön uç oluşturma yetenekleri sağlar.
Jamstack ve Headless CMS’ler Nasıl İlişkilidir?
Jamstack (JavaScript, API’ler ve Biçimlendirme) ve headless CMS, modern web uygulamaları oluşturmak için genellikle birlikte çalışan yakından ilişkili kavramlardır.
Jamstack, statik site oluşturma, istemci tarafı oluşturma ve önceden oluşturulmuş varlıkları vurgulayan web uygulamaları oluşturmaya yönelik mimari bir yaklaşımdır. Ön uç sunum katmanını arka uç mantığından ayırır.
Headless CMS, içerik yönetimi arka ucunu sağlayarak ve API’ler aracılığıyla yapılandırılmış içerik sunarak Jamstack yaklaşımını destekler. Jamstack mimari ilkeleri ve araçları sağlarken, headless CMS içeriği çeşitli kanallar arasında verimli bir şekilde yönetmek ve dağıtmak için gereken içerik yönetimi altyapısını ve API’leri sunar. Her ikisi de modern, performanslı ve ölçeklenebilir web uygulamaları oluşturmada birbirini tamamlar.
Headless CMS Kullanmanın Faydaları
Aşağıdaki listede Headless CMS’nin ana faydalarından en önemli olanları bulabilirsiniz:
1. İş Birliğine Dayalı İçerik İş Akışları
Front ve back end’in ayrılması, ekiplerin iş birliği içinde içerik oluşturma becerisini büyük ölçüde geliştirir. İçerik oluşturucular ve geliştiriciler birbirlerinin iş akışlarını kesintiye uğratmadan paralel olarak çalışır. İçerik ekipleri, geliştirme desteği olmadan siteyi güncelleyebilir. Bu sırada geliştiriciler de kendi önceliklerine odaklanabilir. Son olarak, ekiplerin bir güncellemeden sonra içeriği çeşitli uç noktalara yeniden yüklemelerini gerektirmek yerine headless CMS’ler bunu kolaylaştırır. Değişiklikler CMS’nin bağlı olduğu her yerde otomatik olarak güncellenir.
2. Çok Kanallı Yayıncılık
Geleneksel CMS’lerin katılığından uzaklaşan headless platformlar, içerik üretmek için ideal ortamı sağlar. İçerik ekipleri, içeriği farklı kanallar ve kampanyalar için yeniden kullanabilir ve yeniden tasarlayabilir. Headless CMS’lerin çok kanallı yapısı, içeriğin nerede yayınlanırsa yayınlansın tutarlı olmasını sağlar.
3. Esneklik ve Ölçeklenebilirlik
Geliştiriciler CMS’yi olumsuz etkilemeden istedikleri zaman ön uç araçlarını seçebilir ve değiştirebilir. Headless CMS’nin ayrık yapısı, geliştirme ekiplerinin performanstan ödün vermeden veya sitenin çalışma süresine zarar vermeden teknik unsurlar üzerinde çalışabileceği veya bakım prosedürlerini gerçekleştirebileceği anlamına gelir.
4. Geliştirilmiş Güvenlik
Headless CMS’ler güvenlik hususları göz önünde bulundurularak oluşturulmuştur. Sunum katmanı arka uçtan ayrı olduğundan, bu platformlar geleneksel sistemlere kıyasla siber saldırılara önemli ölçüde daha az maruz kalmaktadır. Ayrıca, iletişim kuran ancak uç noktalara doğrudan bağlanmayan API’ler kullanırlar. Bu nedenle, bir bölgeye yönelik tehditler o bölgeyle sınırlıdır. Varsayımsal bir siber saldırı küçük bir alanda sınırlı kalır ve tüm sisteme yayılamaz.
5. Geliştirilmiş Performans
Headless CMS’nizi statik site oluşturucularla (SSG’ler) birleştirerek site performansını daha da artırabilirsiniz. Web sayfalarının ihtiyaç duyulmadan önce kullanıcılar için hazır olmasını sağlayarak sitenizin son derece hızlı yüklenmesini sağlar.
Headless CMS’nin Sınırlamaları
Headless CMS, ürün web sitesi, bilgi merkezi ve topluluk portalı gibi çeşitli kanallarda sorun giderme kılavuzu gibi içerikler yayınlayan şirketler için iyi çalışır. Ancak, ekiplerin daha yüksek içerik ayrıntı düzeyleri için gereken meta verileri eklemesine izin vermez. Bu araçlar, dokümantasyonun etkinliğini en üst düzeye çıkarmak için gerekli olan içerik dağıtım özelliklerinden yoksundur.
Headless bir CMS’nin sağladığı birçok faydaya rağmen bir platform seçmeden önce göz önünde bulundurulması gereken dezavantajlar da vardır:
1. BT Kaynakları için Gereklilik
Headless CMS’nizi kurmak ve özelleştirmek kapsamlı BT ve geliştirme kaynakları gerektirir. Sonuç daha fazla esnekliktir, ancak bu platformların ön maliyeti, harcanan zaman ve personel nedeniyle yüksektir. Bu da belgelerinizin çevrimiçi olarak kullanıma sunulması için daha uzun bir gecikme anlamına gelir.
2. Kişiselleştirme veya Bağlamsallaştırma Yoktur
Headless CMS’ler, içerik oluşturma ekiplerinin üretim süreci sırasında kişiselleştirilmiş içerik geliştirmesine olanak tanır. Ancak içerik üretildikten ve yayınlandıktan sonra ekipler web sayfasının veya belgenin farklı versiyonlarını oluşturmak için bu içeriği yeniden düzenleyemez. Sonuç olarak, kullanıcılar bilgi aradıklarında, bağlamsallaştırılmış veya kişiselleştirilmiş yanıtlar alamaz. Bu durum, her belgeye bağlam sağlayan meta verilerin eksikliğinden ve işletmenin kullanıcı profili ve bağlamına göre dinamik olarak içerik sunmasına olanak tanıyan işlevlerin eksikliğinden kaynaklanmaktadır. Uygulamada, kişiselleştirme ve bağlamsallaştırma olmadan, kullanıcılar ihtiyaç duydukları kesin belgeleri bulmakta zorlanır.
3. En Son Teknoloji ile Entegre Edilemez
Headless CMS’ler geleneksel CMS’lere göre daha gelişmiş ve esnektir. Ancak yine de yeni nesil chatbot’lar gibi yenilikçi teknolojilerle entegre olmakta zorlanırlar. Kullanıcılar belirli bilgileri arayan sohbet robotlarına soru sorduklarında, yüksek düzeyde içerik ayrıntı düzeyi sağlayan bir kanala ihtiyaç duyar. Headless bir CMS aynı ürün kılavuzunu veya sorun giderme kontrol listelerini birden fazla kanalda (bir bilgi merkezi ve bir topluluk portalı) yayınlayabilse de, bunlar, sohbet robotlarının kullanıcıların sorunları hızlı bir şekilde çözmek için uygulayabilecekleri bilgileri sunmaları için gereken adım adım sorun çözümünü sağlamaz.
4. Tüm Kaynaklar için İçerik Deposu Değildir
İşletmeler ekipler arasında çeşitli içerikler üretir. Pazarlama ekibi ürün web sayfalarını yazar, ürün bilgi ekibi teknik belgeler üretir ve İK şirket içi çizelge ve sunumlar hazırlar. Ancak bu ekipler genellikle farklı yazma platformları ve içerik formatları kullanır. Bazı ekipler içerik oluşturmak için headless CMS kullanırken, bazıları ise CCMS, yardım masası platformları ve diğer kurumsal uygulamaları kullanır. Bu yüzden içerikten maksimum değeri elde etmek için işletmelerin kısıtlamalarının üstesinden gelmesi gerekmektedir.
