FTP (File Transfer Protocol), TCP/IP tabanlı bir protokoldür ve bir dosyayı bir konumdan başka bir konuma aktarmaya yarar. TCP altındaki diğer tüm protokoller gibi FTP de istemci-sunucu modunda çalışır. Bu durumda, FTP istemcisi işlemi başlatır. FTP komutu ise, veri aktarımının türünü ve yönünü belirleyen ilgili parametreleri iletmek için kullanılır.
Windows işletim sisteminde, FTP komutu DOS penceresinde aşağıdaki şekilde çalıştırılır:
FTP <FTP Sunucusunun IP adresi>
FTP komutu çalıştırıldıktan sonra, FTP sunucusuna bağlantı sağlanır. Ardından, FTP sunucusu kullanıcı adını ve gerekiyorsa bir parolayı ister. Bağlantı kurulduğunda, kullanıcı ek komutlar ve parametreler girerek FTP sunucusuna erişebilir.
Okumanızı öneririz: FTP Nedir ve Nasıl Kullanılır?
FTP Komutu Nedir?
FTP komutları, FTP istemcisi tarafından desteklenen özel komutlardır ve sunucuyla iletişim kurmak için kullanılır. Bu komutlar, dosya aktarımlarını yönetmek, bağlantıları kontrol etmek ve sunucu üzerindeki dizinlerde gezmek gibi işlemleri gerçekleştirmeye yardımcı olur. FTP istemcisi, bu komutları sunucuya gönderir ve sunucudan gelen yanıtları işleyerek kullanıcının dosya işlemlerini gerçekleştirmesini sağlar.
Bilmeniz Gereken FTP Komutları
Aşağıdaki tabloda bilmeniz gereken FTP komutlarının bir listesini ve ne anlama geldiklerini bulabilirsiniz:
| Komut | Açıklama | |
| ? | FTP komutları hakkında yardım veya bilgi talep eder. | |
| abor | Önceki FTP hizmet komutunu ve buna bağlı veri aktarımını iptal eder. | |
| acct | Hesap bilgilerini belirtmek için kullanılır. Bazı FTP sunucuları, belirli verilere erişim için ek hesap adı gerektirebilir. | |
| adat | Kimlik doğrulama veya güvenlik verilerini iletmek için kullanılır. | |
| allo | Bir dosyanın alınabilmesi için disk alanı ayırır. | |
| appe | Uzak sunucudaki bir dosyanın sonuna veri ekler. Eğer dosya mevcut değilse, yeni bir dosya oluşturulur. | |
| ascii | Dosya transfer modunu ASCII olarak ayarlar (varsayılan moddur ve karakter başına yedi bit iletir). | |
| auth | SSL şifrelemeli bir oturum başlatır. Yalnızca SSL türü desteklenir. | |
| avbl | Kullanılabilir disk alanını sorgulamak için kullanılır. | |
| binary | Dosya transfer modunu ikili (binary) olarak ayarlar (sekiz bit iletim yapar ve ASCII dışındaki dosyalar için kullanılır). | |
| bye | FTP ortamından çıkar (aynı zamanda quit komutu ile de kullanılabilir). | |
| cd | Uzaktaki makinede dizin değiştirir. | |
| cdup | Çalışma dizinini bir üst dizine değiştirmek için kullanılır. | |
| close | Başka bir bilgisayarla olan bağlantıyı sonlandırır. | |
| close brubeck | Brubeck ile mevcut FTP bağlantısını kapatır, ancak yine de sizi FTP ortamında bırakır. | |
| conf | Gizlilik koruma seviyesini belirlemek için kullanılır. | |
| csid | İstemci/sunucu kimliğini belirlemek için kullanılır. | |
| cwd | Çalışma dizinini değiştirir. Eğer dizin adı belirtilmezse, varsayılan olarak kök dizin ( / ) kullanılır. | |
| delete | Uzaktaki makinede, mevcut dizindeki bir dosyayı siler (UNIX’teki rm komutuna benzer). | |
| epsv | Sunucunun bir veri portunda dinleme yapmasını ve bir bağlantı beklemesini ister. | |
| erpt | Veri bağlantısı için genişletilmiş bir adres belirtmeye olanak tanır. Bu adres, ağ protokolünü, ağ adresini ve taşıma adresini içermelidir. EPRT komutunun formatı şöyledir: EPRT |<net-prt>|<net-addr>|<tcp-port>| | |
| feat | Sunucunun desteklediği özelliklerin bir listesini görüntüler. | |
| get | Uzaktaki makineden yerel makineye bir dosya kopyalar. | |
| get ABC DEF | Geçerli uzak dizindeki ABC dosyasını geçerli yerel dizininizdeki DEF adlı bir dosyaya (veya üstüne) kopyalar. | |
| get ABC | Geçerli uzak dizindeki ABC dosyasını geçerli yerel dizininizdeki aynı isimli ABC dosyasına (veya üstüne) kopyalar. | |
| help | Mevcut tüm FTP komutlarının bir listesini talep eder. | |
| lcd | Yerel makinede dizin değiştirir (UNIX’teki cd komutuna benzer). | |
| list | Sunucunun istemciye bir dosya veya dizin listesi göndermesini sağlar. Eğer yol adı bir dizin veya dosya grubu belirtiyorsa, sunucu o dizindeki dosyaların listesini iletir. Eğer yol adı belirli bir dosyayı gösteriyorsa, sunucu o dosyanın mevcut bilgilerini gönderir. Yol adı belirtilmezse, mevcut çalışma dizini veya varsayılan dizin listelenir. | |
| ls | Mevcut uzaktaki dizindeki dosyaların isimlerini listeler. | |
| mdtm | Bir dosyanın en son ne zaman değiştirildiğini tarih ve saat olarak döndürür. | |
| mfmt | Uzak sunucudaki bir dosyanın zaman damgasını değiştirmeye yarar. | |
| mget | Uzaktaki makineden yerel makineye birden fazla dosya kopyalar. | |
| mkd | Belirtilen yol adıyla bir dizin oluşturur. Eğer yol adı mutlaksa belirtilen konumda, göreceli ise mevcut çalışma dizininin içinde bir alt dizin oluşturulur. | |
| mlsd | İsteğe bağlı bir parametre alarak belirtilen dizindeki dosya ve dizinlerin listesini döndürür. | |
| mlst | İsteğe bağlı bir parametre alarak belirtilen nesne hakkında bilgi talep eder. Yalnızca belirtilen nesneye ait verileri döndürür. | |
| mode | Veri iletimi için kullanılacak modu belirler. Desteklenen modlar: Stream (Akış), Block (Blok) ve Compressed (Sıkıştırılmış). | |
| mput | Yerel makineden uzaktaki makineye birden fazla dosya kopyalar. | |
| nlst | Sunucunun istemciye bir dizin listesini göndermesini sağlar. Yol adı, bir dizini veya sistem tarafından tanımlanmış bir dosya grubunu belirtmelidir. Eğer yol adı belirtilmezse, mevcut dizin listelenir. Sunucu yalnızca dosya adlarını içeren bir liste döndürür, ek bilgi sağlamaz. | |
| noop | Herhangi bir işlem yapmadan sunucunun yanıt vermesini sağlar. | |
| open | Belirtilen makineye bağlanır. | |
| open brubeck | Brubeck ile yeni bir FTP bağlantısı açar; bir Brubeck hesabı için bir kullanıcı adı ve şifre girmeniz gerekir (anonim bir bağlantı olmadığı sürece). | |
| opst | Bir özelliğe ait seçenekleri belirlemek için kullanılır. | |
| pass | Kullanıcının şifresini belirtir. Bu komuttan önce mutlaka USER komutu kullanılmalıdır. | |
| pasv | Sunucunun varsayılan veri portu dışında bir port üzerinde dinleme yapmasını ve bağlantı başlatmak yerine bir istemci bağlantısı beklemesini ister. Bu komuta verilen yanıt, sunucunun dinlediği ana bilgisayar ve port adresini içerir. | |
| pbsz | Koruma tamponu (buffer) boyutunu belirtir. | |
| port | Veri bağlantısında kullanılacak veri portunu belirten HOST-PORT tanımını içerir. Hem kullanıcı hem de sunucu veri portları için varsayılan ayarlar mevcuttur ve normalde bu komutun kullanılması gerekmez. Ancak kullanıldığında, argüman olarak 32 bitlik bir internet ana bilgisayar adresi ile 16 bitlik bir TCP port adresinin birleştirilmiş hali alınır. Bu adres bilgisi 8 bitlik alanlara ayrılır ve her alanın değeri, karakter dizisi biçiminde ondalık bir sayı olarak iletilir. Alanlar virgüllerle ayrılır. Bir PORT komutu örneği şöyledir: PORT h1,h2,h3,h4,p1,p2 | |
| prot | Veri kanalının korunma seviyesini belirler. Desteklenen seviyeler C ve P’ dir. P , bağlantıyı koruma altına alırken, C bağlantıyı şifreleme olmadan açık bırakır. | |
| put | Yerel makineden uzaktaki makineye bir dosya kopyalar. | |
| pwd | Mevcut uzaktaki dizinin adını gösterir. | |
| quit | FTP ortamından çıkar (aynı zamanda bye komutu ile de kullanılabilir). | |
| rest | Dosya aktarımının belirli bir noktadan yeniden başlatılmasını sağlayan bir sunucu işaretçisi belirtir. Bu komut, doğrudan dosya aktarımını başlatmaz; yalnızca belirtilen veri noktasına kadar atlama yapar. Aktarımın devam etmesi için bu komuttan hemen sonra uygun bir FTP hizmet komutu kullanılmalıdır. | |
| retr | Belirtilen dosyanın bir kopyasını veri bağlantısının diğer ucundaki istemciye aktarmasını sağlar. Sunucudaki dosyanın durumu ve içeriği değişmeden kalır. | |
| rmd | Belirtilen dizini siler. Eğer yol adı mutlak ise belirtilen dizin doğrudan kaldırılır, eğer göreceli ise mevcut çalışma dizininin altındaki bir alt dizin silinir. | |
| rmdir | Uzaktaki makinede bir dizini siler. | |
| rnfr | yeniden adlandırılacak dosyanın mevcut adını belirtir. Bu komutun ardından, dosyanın yeni adını belirten rnto komutu gelmelidir. | |
| rnto | hemen önce belirtilen rnfr komutuyla seçilen dosyanın yeni adını belirtir. Bu iki komut birlikte kullanılarak bir dosyanın adı değiştirilir. | |
| site | Sunucuya özgü komutları çalıştırmak için kullanılır. | |
| size | Dosyanın boyutunu bayt cinsinden döndürür. | |
| spsv | Tek bağlantı noktası pasif modunu kullanır ve hem kontrol bağlantıları hem de pasif mod veri bağlantıları için yalnızca bir TCP port numarası kullanır. | |
| stat | Sunucunun durumu hakkında bilgi döndürür ve mevcut bağlantının durumunu gösterir. | |
| stor | Sunucunun veri bağlantısı üzerinden aktarılan veriyi kabul etmesini ve bu veriyi sunucuda bir dosya olarak saklamasını sağlar. Belirtilen dosya sunucuda zaten varsa, içeriği aktarılan verilerle değiştirilir. Eğer belirtilen dosya sunucuda mevcut değilse, yeni bir dosya oluşturulur. | |
| stou | stor komutuna benzer şekilde çalışır, ancak oluşturulan dosya mevcut dizinde o dizine özgü benzersiz bir adla kaydedilir. | |
| syst | Sunucuda çalışan işletim sisteminin türünü öğrenmek için kullanılır. | |
| thmb | Bir resim dosyasının küçük (thumbnail) önizlemesini alır. | |
| type | veri aktarım türünü belirler. Kullanılabilir türler A (ASCII) ve I (Binary) dir. | |
| user | Kullanıcının kimliğini belirtir ve sunucu, dosya sistemine erişim izni vermek için bu kullanıcı bilgisini ister. | |
| xcup | Mevcut çalışma dizininin üst dizinine geçiş yapar. | |
| xmkd | Yeni bir dizin oluşturur. | |
| xpwd | Mevcut çalışma dizinini ekrana yazdırır. | |
| xrcp | Alıcıyı belirtir. | |
| xrmd | Belirtilen dizini siler. | |
| xsrq | Şema (scheme) seçimi yapmak için kullanılır. | |
| xsem | Veriyi gönderir; eğer gönderme başarısız olursa, e-posta ile iletmeyi dener. | |
| xsen | Veriyi terminale göndermek için kullanılır. | |