Kendinizi çevrimiçi tehlikelerden koruduğunuzdan emin olmak için en azından temel güvenlik sağlayan araçlara yatırım yapmanız ve bunları kullanmanız gerekir.
Proxy sunucusu da, kullanıcılara getirdiği avantajlar göz önüne alındığında herkesin kullanmayı düşünmesi gereken bir araçtır. Proxy sunucuları sizinle ağ veya istemciler arasına girerek size çevrimiçi anonimlik sağlar ve çevrimiçi güvenliğinizi artırmaya yardımcı olur.
Proxy Nedir?
Proxy ya da proxy sunucusu, kullanıcı ile internet arasında bir aracı görevi görür, istekleri iletir ve güvenlik ve gizlilik amacıyla kullanıcının IP adresini gizler. Kullanıcı isteklerini alır, bunları web sunucularına iletir ve anonimliği koruyarak yanıtları kullanıcıya geri gönderir.
Proxy Ne İşe Yarar?
Proxy sunucularının çeşitli amaçları vardır. Bunlar aşağıdakileri içerir:
- Anonimlik: Kullanıcının IP adresini gizleyerek anonimlik sağlar.
- Erişim Kontrolü: İstenmeyen veya yasadışı olanları engellerken istenen web sitelerine erişime izin verir.
- İçerik Filtreleme: Kimlik avı web siteleri veya yetişkinlere yönelik içerikler gibi zararlı veya istenmeyen içerikleri filtreler.
- Bant Genişliği Optimizasyonu: Sık erişilen sayfaları önbelleğe alarak bant genişliği kullanımını azaltır ve yükleme hızını artırır.
- Coğrafi Konum Kısıtlamalarını Atlar: Farklı bir konuma sahip bir proxy sunucusu kullanarak kısıtlanmış web sitelerine erişim sağlar.
- Yük Dengeleme: İş yükünü dengelemek ve performansı artırmak için web trafiğini birden fazla sunucu arasında dağıtır.
- Güvenlik: Şüpheli IP adreslerini engelleyerek web sitelerini DoS, DDoS ve diğer ağ saldırılarından korur.
Proxy Özellikleri
Proxy sunucularının üç ana işlevi vardır, bunlar aşağıdakileri içerir:
- Güvenlik duvarı ve ağ veri filtreleme yardımı olarak hareket eder.
- Ağ paylaşımına yardımcı olur.
- Web sayfası verilerini önbelleğe alır.
İnterneti yalnızca evde kullanıyorsanız, güvenlik amacıyla proxy sunucuları kurmanıza gerek yoktur.
Ancak proxy sunucuları iş ve diğer çevrimiçi faaliyetler söz konusu olduğunda ağınızı korur. Gelen ve giden tüm web trafiği, ağınıza yerleştirilen ve aracı görevi gören proxy sunucularından geçer. Özel ağınızda hangi içeriğe izin verilmesi veya yasaklanması gerektiğine karar vermenize yardımcı olur. Diğer ağ hizmetleri dolaylı olarak intranetinize bağlı sistemlere bağlanır.
Proxy Sunucu Nasıl Çalışır?
Bilgisayarınız bir web sitesine istek gönderdiğinde, site kendisiyle iletişim kuran IP adresine yanıt verir. Fakat bir proxy sunucu ile bir URL’ye gittiğinizde, web sitesi ile doğrudan bilgi alışverişi yapmazsınız. Bunun yerine, tüm veriler proxy sunucusuna gönderilir ve ardından bilgisayarınızla arasında iletilir.
Bu mekanizma oldukça basit olsa da, kendi başına pek de etkileyici değildir. İşte ek özellikler burada devreye girer.
Daha önceden proxy sunucuları sadece IP adresinizi gizlemeye yarayan aracılık işlerini yapardı. Ancak, verilerin kendisi hala web sitesi, proxy sunucusu ve bilgisayarınız arasında engellenmeden akıyordu.
Bu, kötü amaçlı yazılım içeren bir bağlantıya tıkladığınızda, bir antivirüs programı tarafından korunmadığı sürece bilgisayarınıza kötü amaçlı paketin gönderilmeye devam edeceği anlamına geliyordu.
Proxy sunuculardaki ek güvenlik özellikleri ile bu tür olayların yaşanma olasılığı azaldı. Günümüzün proxy sunucuları gerçek birer güvenlik merkezi haline geldi. Bazı proxy sunucu türleri çevrimiçi siber tehditleri savuşturmak için artık yardıma bile ihtiyaç duymuyor.
Proxy Türleri
Proxy sunucuları temel olarak aşağıdaki gibi kategorize edilir:
1. İleri Proxy (Forward Proxy)
İleri proxy, genellikle işletmeler tarafından bir güvenlik duvarının arkasında olan veya başka ağ kısıtlamaları olan çalışanlara internete erişim sağlamak için kullanılır. Bazı kişiler de coğrafi konumu, kısıtlamaları, sansürü ve diğer güvenlik önlemlerini atlamak için kullanır. İleri proxy hizmetine örnek olarak Squid Proxy verilebilir.
2. Ters Proxy
Ters proxy, web uygulamalarında ve hizmetlerinde performansı, ölçeklenebilirliği ve güvenliği artırmak için kullanılır. Trafiği birden fazla sunucu arasında dengelemek ve web sitelerini DoS, DDoS vb. tehditlere karşı korumak için kullanılır. Ters proxy hizmetine örnek olarak NGINX Proxy verilebilir.
3. Şeffaf Proxy
Şeffaf bir proxy, IPS’ler ve diğer ağ sağlayıcıları tarafından sık erişilen içeriği önbelleğe almak için kullanılır, böylece ağ bant genişliği azaltılabilir ve web sitesi yükleme hızı iyileştirilebilir. Ayrıca işletmeler tarafından web trafiğini izlemek ve filtrelemek için de kullanılır. Şeffaf proxy hizmetine örnek olarak Google Web Cache verilebilir.
4. Anonim Proxy
Anonim proxy, bireyler veya şirketler tarafından internete erişirken IP adreslerini ve konumlarını gizlemek istediklerinde kullanılır. Temel olarak coğrafi kısıtlamaları, sansürleri ve diğer içerik filtrelerini atlamak, gizliliği korumak ve izlenmekten kaçınmak için kullanılır. Anonim proxy hizmetine örnek olarak herhangi bir VPN sağlayıcısının proxy sunucusu verilebilir.
5. Çarpıtıcı Proxy (Distorting Proxy)
Çarpıtıcı proxy, kimliklerini gizlemek isteyen kullanıcılar tarafından kullanılır. Kullanıcının IP adresini sahte bir adresle değiştirerek çalışır, böylece web sunucusu için kullanıcı gerçek konumundan ziyade farklı bir konumdan erişmeye çalışıyormuş gibi görünür. Çarpıtıcı proxy hizmetine örnek olarak proxysite.com verilebilir.
6. SSL Proxy
SSL proxy, kullanıcı ile web sunucusu arasındaki verileri şifrelemek ve şifresini çözmek için kullanılan ve kullanıcıya güvenli ve emniyetli bir tarama deneyimi sağlayan bir proxy’dir. Şifreleme ve şifre çözme için Secure Socket Layer kullanır ve bu yüzden SSL proxy olarak adlandırılır.
Proxy Ayarları
1. Google Chrome Proxy Ayarları
- Öncelikle sağ üst kısmındaki üç çizgiye tıklayarak ”Ayarlar” butonuna tıklayın.
- Açılan sayfanın en aşağısına inerek “Gelişmiş ayarları göster” butonuna tıklayın.
- Ağ başlığı alntında bulunan ”Proxy ayarlarını değiştir” butonuna tıklayın.
- Bağlantılar (Connections) sekmesi altında ”Yerel ağ ayarları (Lan settings)”na tıklayın.
- Açılan pencerede ”Yerel ağınız için bir proxy sunucu kullanın (Bu ayarlar çevirmeli bağlantılarda ya da VPN bağlantılarında geçerli olmaz)” (use a proxy server for your LAN) seçeneğini aktive edin.
- Adres kısmına proxy adresinin IP’sini, port kısmına da proxy’nin port değerini yazarak ”Tamam” butonuna tıklayın.
2. Mozilla Firefox Proxy Ayarları
- Araçlar/Seçenekler (Tools/Options) seçimi ile ayarlar penceresini açın.
- En üstten ”Gelişmiş (advanced)” sekmesini aktive edin.
- ‘Gelişmiş” sekmesi altındaki ”Ağ (Network)” sekmesini seçin ve ”Ayarlar (Settings)” butonuna tıklayın.
- Vekil sunucuları düzenleyin (configure proxies) başlığı altındaki seçimlerden en alttaki olan ”Vekil Sunucu Ayarları” (manuel proxy configuration) seçeneğini seçin.
- HTTP vekil sunucusu (http proxy) kutucuğuna proxy IP adresini, port kutucuğuna da port değerini yazın ve tamam butonuna basın.
3. İnternet Explorer Proxy Ayarları
- Araçlar/internet seçenekleri seçimini yaparak ayarlar menüsünü açın.
- Bağlantılar sekmesini aktive edin ve ardından ”Yerel ağ ayarları” butonuna tıklayın.
- ”Yerel ağınız için bir proxy sunucu kullanın” onay kutucuğunu seçerek aktif halen getirin.
- Adres metin kutusuna, proxy IP adresini; bağlantı noktası (port) kutucuğuna da port numarasını yazın ve tamam butonuna basarak seçimlerinizi onaylayın.
4. Safari Proxy Ayarları
- Sağ üstteki dişli ikonuna tıklayın ve ardından ”Seçenekler (Preferences)” tuşuna yapın.
- ”Gelişmiş (Advanced)” sekmesi altındaki proxies başlığının karşısındaki ”Ayarları Değiştir” (Change Settings) butonuna basınız.
- ‘Bağlantılar (Connections)” sekmesi altında ”Yerel ağ ayarları (Lan settings)”na tıklayınız.
- Açılan pencerede ”Yerel ağınız için bir proxy sunucu kullanın (Bu ayarlar çevirmeli bağlantılarda ya da VPN bağlantılarında geçerli olmaz)” (Use a proxy server for your LAN) seçeneğini aktive edin.
- Adres kısmına proxy adresinin IP’sini, port kısmına da proxy’nin port değerini yazarak ”Tamam” butonuna basınız.
En Çok Tercih Edilen Proxy Siteleri
İdeal bir proxy hizmetinin seçimi, pazar araştırması amacıyla veri elde etmek isteyen küçük işletme sahipleri, çok sayıda sosyal medya hesabını denetlemeyi amaçlayan dijital pazarlamacılar ve coğrafi kısıtlamaları aşmak isteyen uluslararası operasyonlar yürüten büyük şirketler dahil ancak bunlarla sınırlı olmamak üzere çeşitli paydaşlar için kritik öneme sahiptir. Proxy hizmetinin seçimi, bu tür çevrimiçi çabaların verimliliğini, güvenliğini ve ölçeklenebilirliğini önemli ölçüde etkileyebilir. Bugün piyasada bulunan en iyi proxy sunucuları aşağıdaki gibidir:
- Smartproxy
- Oxylabs
- Bright Data
- IPRoyal
- NetNut
- Hide My Ass
- SOAX
- Webshare
- Asocks
- Whoer
Neden ve Ne Zaman Proxy Sunucu Kullanmalısınız?
Proxy sunucuların en yaygın kullanım alanları aşağıdaki gibidir:
1. Web Proxy ve İnternet Filtreleme
Bir web proxy’si, bir istemci ile internet arasında bir ara ağ geçidi görevi görür ve belirli web sitelerine erişimi kısıtlarken istenmeyen ve kötü niyetli içeriği filtreler. Okullar ve şirketler sosyal medyayı, oyun indirmeyi, korsanlıkla ilgili siteleri ve diğer uygunsuz içerikleri engellemek için web proxy’lerini kullanarak odaklanmayı ve güvenliği sağlar.
2. Uygulama Proxy’si ve Ağ Geçidi
Belirli uygulamalar için erişim kontrolü, kimlik doğrulama ve şifreleme sağlar. Şirketler, e-posta erişimini yetkili kişilerle kısıtlamak için uygulama ağ geçitleri kullanır.
3. Web Sitesi Kısıtlamalarının Üstesinden Gelme
Proxy sunucuları, genellikle sansür veya katı işletme kuralları olan ülkelerdeki bireyler tarafından İSS’ler veya hükümetler tarafından uygulanan kısıtlamaların üstesinden gelmek için kullanılır. Ayrıca, belirli yabancı web sitelerine yönelik hükümet yasaklarını atlamak gibi coğrafi olarak kısıtlanmış web sitelerine erişimi de sağlarlar.
4. Fikri Mülkiyeti Koruma
Proxy sunucuları fikri mülkiyetin korunması için çeşitli şekillerde değerlidir. Coğrafi kısıtlamaları aşabilir, yedekleme dosyalarını verimli bir şekilde tutabilir, web sitesi yükleme hızını artırabilir ve tüketici duygularını izleyebilir.
Proxy vs. VPN Arasındaki Farklar
Proxy, verileri bir sunucu üzerinden göndererek ve IP’sini değiştirerek çalışır. VPN’ler, verileri aracı bir sunucu üzerinden geçirmenin yanı sıra, verileri şifrelemek ve trafiği güvence altına almak için işletim sistemi düzeyinde çalışmak gibi ek koruma ve güvenlik özellikleri sunar.
Yani proxy yerine VPN kullanma seçeneğiniz varsa, VPN’i tercih etmeniz gerekir. VPN daha güvenlidir ve size internet üzerinde daha fazla koruma sağlar.
Proxy ile DNS Arasındaki Farklar
Proxy ve DNS arasındaki seçiminiz, ne elde etmeye çalıştığınıza bağlıdır. Eğer sadece bir yayın sitesinin engelini kaldırmak istiyorsanız, Proxy DNS yeterliyken, sadece kimliğinizi gizlemek istiyorsanız, o zaman bir proxy sunucusu yeterli olacaktır. Her ikisini ve daha fazlasını yapmak istiyorsanız, o zaman bir VPN’e ihtiyacınız vardır.
Proxy Kullanmak Güvenli mi?
Genel bir kural olarak, proxy sunucuları kullanabileceğiniz en güvenli araç değildir. Çoğu proxy sunucusu verileri şifrelemez, bu da onları savunmasız hale getirir. Ancak saygın bir proxy sunucusu sağlayıcısından bir proxy sunucusu kullanırsanız, bu konular hakkında çok fazla endişelenmenize gerek kalmayabilir.
Proxy Kullanmak İnterneti Yavaşlatır mı?
Proxy kullanmak gecikmeyi azaltır, trafiği optimize eder ve web sayfalarının daha hızlı yüklenmesini sağlar. Fakat ücretsiz veya düşük kaliteli proxy’ler, sınırlı bant genişliği nedeniyle hızları gerçekten yavaşlatabilir. Bununla birlikte, geniş coğrafi kapsama alanına ve yüksek bant genişliğine sahip premium proxy’ler istikrarlı ve yüksek hızlar sağlar.
Proxy Kullanmanın Riskleri
Bir proxy sunucusu kullanmadan önce, bununla ilişkili olası riskler hakkında bilgi sahibi olmanız gerekir.
- Güvenlik Riskleri: Proxy sunucuları oturum açma bilgileri, finansal bilgiler vb. gibi hassas bilgileri ele geçirebilir ve sunucunun ele geçirilmesi durumunda verilerinizi riske atabilir.
- Gizlilik Riskleri: Proxy sunucuları web trafiğinizi kaydederek sunucuya erişimi olan diğer kişilerin çevrimiçi davranışınızı anlamasına ve gizlilik endişelerine yol açabilir.
- Kötü Amaçlı İçerik Riskleri: Güvenliği ihlal edilmiş proxy sunucuları cihazınıza kötü amaçlı yazılımlar göndererek ciddi sonuçlara yol açabilir.
- Performans Riskleri: Proxy sunucuları gecikme ve yönlendirme sorunlarına yol açarak tarama hızınızı yavaşlatabilir.
- Sahte Güvenlik Duygusu: Farklı proxy sunucuları farklı özelliklere sahiptir, bu da amaçları kullanıcıların beklediğinden farklı olabileceğinden yanlış bir güvenlik hissi verebilir.