Design Patterns (Tasarım Kalıpları) Nedir? Türleri Nelerdir? Kullanım Alanları

Design Patterns (Tasarım Kalıpları) Nedir? Türleri Nelerdir? Kullanım Alanları
Hosting Fiyatları

Bir tasarım kalıbı nihai kod değil, yazılımın geliştirme aşamasındaki yeni bir senaryoda sorunun nasıl çözüleceğini bilmek için kullanılan bir şablon yöntemidir. Birçok yazılım mühendisi, sorunları çözmek ve tasarım modellerini geliştirmek için bu yöntemi kullanır. Bu tasarım kalıplarını takip etmek, çeşitli geliştirme problemlerini çözmenize yardımcı olabilir.

Tasarım kalıbı, çalışırken meydana gelen en yaygın hataları kapsar. Yapılandırılmış ve kullanıma uyarlanabilirdir. Tüm hataların ve zorlukların bir dizi çözümü ve zaman içinde birçok geliştirme projesi vardır. Bu, yazılım geliştirirken benzer hata ve eksikliklerin önlenmesine ve ortadan kaldırılmasına yardımcı olur.

Design Patterns (Tasarım Kalıpları) Nedir? 

Design patterns yani tasarım kalıpları, yazılım geliştirmede yaygın olarak karşılaşılan zorluklar için yeniden kullanılabilir nesne yönelimli yazılımlardır. Yinelenen tasarım sorunlarına zaman içinde test edilmiş yanıtlardır. Hem bir çözümün açıklamasını hem de belirli bir sorunu ele alırken kullanımını açıklar.

Bir tasarım kalıbı, bırakıp hemen kullanmaya başlayabileceğiniz bir kütüphane veya çerçeve değildir. Birçok geliştiricinin daha önce üstesinden geldiği bir sorunla karşılaştığında kullanılması önerilen, yerleşik bir düşünme tekniğidir. Özetle tasarım kalıpları, halihazırda yapılmış olanı yapmaktan kaçınmanıza yardımcı olur.

Yazılım Geliştirmede 23 Tasarım Kalıbı

Bugüne kadar keşfedilen en az 26 tasarım kalıbı olmasına rağmen 23 klasik tasarım kalıbı vardır. Bu tasarım kalıpları, “Gang of Four” (GoF): Erich Gamma, Richard Helm, Ralph Johnson ve John Vlissides tarafından yayınlanan 1994 tarihli bir kitap olan Design Patterns: Elements of Reusable Object-Oriented Software’in yayınlanmasından sonra popülerlik kazanmıştır. 

Tasarım kalıpları, amaçlarına göre yaratıcı tasarım kalıpları, yapısal tasarım kalıpları ve davranışsal tasarım kalıpları olarak düzenlenen üç tipe ayrılabilir:

1. Yaratıcı Tasarım Kalıpları

Yaratıcı bir tasarım kalıbı, belirli bir durum için hangi nesnelerin oluşturulduğu konusunda rehberlik sağlayarak nesne oluşturma ve başlatma ile ilgilenir. Bu tasarım kalıpları, esnekliği artırmak ve mevcut kodu yeniden kullanmak için kullanılır.

Factory Yöntemi: Ortak bir arayüze sahip nesneler oluşturur ve bir sınıfın somutlaştırmayı alt sınıflara ertelemesine izin verir.

Abstract Factory: İlgili nesnelerden oluşan bir aile oluşturur.

Oluşturucu: Karmaşık nesneler oluşturmak, yapıyı ve temsili ayırmak için adım adım bir modeldir.

Prototip: Kod sınıflara bağımlı hale gelmeden mevcut nesnelerin kopyalanmasını destekler.

Singleton: Bir sınıf için nesne oluşturmayı yalnızca bir örnekle sınırlar.

2. Yapısal Tasarım Kalıpları

Yapısal bir tasarım kalıbı, sınıf ve nesne kompozisyonu veya nesnelerin ve sınıfların daha büyük yapılara nasıl monte edileceği ile ilgilenir.

Bağdaştırıcı: Uyumsuz arabirimlerin birlikte çalışmasına izin vermek için bir arabirimin başka bir mevcut sınıfın arabirimine nasıl değiştirileceği veya uyarlanacağı ile ilgilidir.

Köprü: Bir arabirimi uygulamasından ayırma yöntemidir.

Bileşik: Tek bir nesne olarak manipülasyonu desteklemek için bir ağaç yapısından yararlanır.

Dekoratör: İşlevselliği dinamik olarak genişletir (ekler veya geçersiz kılar).

Cephe: Büyük bir kod gövdesinin kullanımını basitleştirmek için üst düzey bir arabirim tanımlar.

Flyweight: Verileri benzer nesnelerle paylaşarak bellek kullanımını en aza indirir.

Proxy: Erişim kontrolünü etkinleştirmek, maliyeti ve karmaşıklığı azaltmak için bir nesneyi başka bir nesneyle nasıl temsil etmeniz gerektiği ile ilgilidir.

3. Davranışsal Tasarım Kalıpları

Davranışsal bir tasarım kalıbı, nesneler arasındaki iletişim ve nesneler arasında sorumlulukların nasıl atandığı ile ilgilidir.

Sorumluluk Zinciri: İşleme nesneleri zincirine devredilecek komutlar için bir yöntemdir.

Komut: Bir nesnede bir komut isteğini kapsüller.

Tercüman: Bir uygulama içinde dil öğelerinin kullanımını destekler.

Yineleyici: Koleksiyon öğelerine yinelemeli (sıralı) erişimi destekler.

Arabulucu: Sınıflar arasındaki basit iletişimi ifade eder.

Memento: Bir nesnenin dahili/orijinal durumunu kaydetme ve geri yükleme işlemidir.

Gözlemci: Diğer nesne(ler)deki değişikliklerin nesnelere nasıl bildirileceğini tanımlar.

Durum: Aşaması değiştiğinde bir nesnenin davranışı nasıl değiştirilir?

Strateji: Bir sınıf içindeki bir algoritmayı kapsüller.

Ziyaretçi: Sınıfta değişiklik yapmadan sınıf üzerinde yeni bir işlem tanımlar.

Şablon Yöntemi: Alt sınıfların belirli adımları iyileştirmesine izin verirken bir işlemin iskeletini tanımlar.

Tasarım Kalıplarına Neden İhtiyaç Duyarız?

Tasarım kalıpları; tasarlaması, uygulaması, değiştirmesi, test etmesi ve yeniden kullanması daha kolay olan nesne yönelimli yazılım tasarımını desteklemek için en iyi uygulama yaklaşımını sunar. Bu tasarım kalıpları en iyi uygulamaları ve yapıları sağlar.

1. Kanıtlanmış Çözüm

Tasarım kalıpları, yaygın bir soruna kanıtlanmış ve güvenilir bir çözüm sağlar. Bu, yazılım geliştiricinin aynı sorun ortaya çıktığında en baştan uğraşmayacağı anlamına gelir.

2. Yeniden Kullanılabilirlik

Tasarım kalıpları, pek çok türdeki sorunu çözmek için değiştirilebilir, yalnızca tek bir soruna bağlı değildir.

3. Etkileyicilik

Tasarım desenleri zarif bir çözümdür.

4. Yeniden Düzenleme Kodu İhtiyacını Önleme

Tasarım kalıbı zaten sorun için en uygun çözüm olduğundan, bu, yeniden düzenlemeyi önleyebilir.

5. Kod Tabanının Boyutunu Düşürme

Her kalıp, yazılım geliştiricilerin sistemin tam bir yeniden tasarım olmadan çalışma şeklini değiştirmesine yardımcı olur. Ayrıca, optimum çözüm olarak, tasarım deseni genellikle daha az kod gerektirir.

Yazılım Mühendisliğinde Tasarım Kalıplarının Avantajları

En iyi yazılım tasarım kalıpları ortak bir dilden yararlanarak geliştiricilerin sorunlar hakkında iletişim kurmasını ve planlamanın erken aşamalarında kod okunabilirliğini ve mimariyi geliştirmesini kolaylaştırır. İyi kullanıldığında, tasarım kalıpları hem geliştirme sürecini hızlandırabilir hem de genel olarak hata olasılığını azaltabilir.

Tasarım kalıpları da dilden bağımsızdır (nesne yönelimli diller için), ancak bazı kalıplar belirli dillerde diğerlerine göre daha kullanışlıdır.

Neden Bu Teknolojiye İhtiyacınız Var?

Geliştiricilerin kod yazmak için çeşitli yöntemleri vardır. Endüstriyel düzeylerde ve uygun yollarla tipik zorluklarla karşılaşırlar; tüm bunlar bu teknoloji tarafından halledilir.

Tasarım kalıbı, bir nesneden diğerine veri iletimine ve işlevlerin ve diğer yöntemlerin gönderilmesine yardımcı olur. Ayrıca, programın gereksinimlerine göre kullanım için mükemmel yeniden kullanılabilir kodları korumak ve geliştirmek için yazılımı esnek ve anlaşılır tutmak için gevşek bağlı kod oluşturmaya yardımcı olurlar.

Özetle diyebiliriz ki, yazılım mühendisliğinde, yazılım tasarım kalıplarını kullanmanın avantajları ve dezavantajları vardır. Yazılım tasarım kalıplarının ne zaman kullanılacağını, ne zaman kullanılmayacağını ve her kalıbın en iyi nasıl uygulanacağını bilmek, deneyimli bir ekibe sahip olmaktan geçer.


İlgili İçerikler:

Design Thinking Nedir? 5 Adımda Tasarım Odaklı Düşünme (Design Thinking)

Canva Nedir? Canva ile İşiniz İçin Harika Tasarımlar Geliştirin

Renk Kodları, Web Uygulaması Tasarımında En Çok Kullanılan Renkler

Web Tasarımı: Harika Web Uygulaması Tasarlamanın 5 Yolu

Mükemmel Logo Yapmak İçin En İyi 10 Online Ücretsiz Logo Tasarlama Aracı

İnfografik Nedir? İnfografik Oluşturabileceğiniz 10 Web Sitesi ve Araç

Micro Front-End Nedir? İşletmeler Micro Front-End Dönüşümü Neden Yapmalıdır?

Hotjar Nedir, Nasıl Kullanılır? Yeni Başlayanlara Hotjar Rehberi

A/B Testing Nedir? Dönüşüm Oranı Optimizasyonunda A&B Testing Rolü

Domain Sorgulama