Blog » Nedir, Nasıl Yapılır? » Virüs Temizleme: Bilgisayar veya Telefondan Virüs Temizleme
Nedir, Nasıl Yapılır? Teknoloji

Virüs Temizleme: Bilgisayar veya Telefondan Virüs Temizleme

Hosting Fiyatları

Kötü amaçlı yazılımlar, bilgisayarlar ve dijital dünyanın pandemisi gibi uzun zamandan beri hayatımızda ve sürekli başımıza dert oluyor. Virüsler, kişisel bilgilerimizin çalınmasından tutun da sistemin tamamen çökmesine veya önemli dosyaların şifrelenerek kullanılamaz hale gelmesine neden olacak şekilde çeşitli zararlara yol açabiliyor. Tabi bulaşan bu virüslerin temizlenmesi de ayrı bir dert. Ayrıca çoğumuz bilgisayar veya telefona bulaşan virüsün nasıl temizleneceğini bilmiyoruz. Biraz daha anlam kazanacak şekilde konuyu detaylandıralım isterseniz.

Bilgisayar Virüsü Nedir? Nasıl Ortaya Çıktı?

Virüsler, bilgisayar veya bir işletim sistemine sahip olan cihazlara sizin bilginiz ve izniniz olmadan bulaşan ve orada kendini kopyalayarak çoğalan, cihazınızın çalışmasını olumsuz yönde etkileyen küçük programlardır. Cihazınıza bulaşan virüs, dosyalarınız arasına gizlenir ve ister hemen, isterse belirli bir süre sessizce bekledikten sonra kendiliğinde çalışarak cihazınızı etkilemeye başlar. 

Çeşitli amaçlara hizmet eden bilgisayar virüsleri, 1948 yılında kendi kendini kopyalayabilen program olarak tanımlandı ve bir fikir olarak ortaya atıldı. İlk virüs 1982 yılında Rich Skrentra adlı bir lise öğrencisi tarafından şaka amaçlı tasarlandı. Bir oyun içine gizlenen Elk Cloner adlı bu bilgisayar virüsü oyun oynanırken ekranı kaplayan bir şiirle kullanıcının karşısına çıkarak oyunu durduruyordu. 

Daha sonra disketler ve son yıllarda USB bellekler yoluyla yayılan birçok virüs türü ortaya çıktı. İnternet ağının yaygınlaşması sayesinde virüslerin bulaşması için bu tarz kayıt ortamlarına ihtiyaç kalmadı.

Virüs Çeşitleri Nelerdir?

Aslında kendi kendini kopyalayabilen ve kendi kendine çalışabilen bu kötücül yazılımlar, amaçlarına göre sınıflandırılabilir. Şimdi isterseniz Virüs veya Malware olarak da adlandırılan virüs çeşitlerini tanıyalım.

Virüs

Virüsler temel olarak dosyalara bulaşarak yayılan ve kendini kopyalayabilen ve sisteme zarar veren yazılımlardır. Bulaştığı alana göre çeşitlenebilirler.

Trojan (Truva Atı)

Truva filmini izlediyseniz veya Truva’nın hikayesini biliyorsanız buradaki amaç da aynıdır. Kötü niyetli kişilerin işletim sisteminizin içine kolayca girmesini sağlayan bu yazılımlar sisteme zarar vermez. Normal bir program yüklediğinizi sanırsınız ancak bu yazılım dışarıdaki kişiye bilgisayarınızın içine girebilmesi için bir arka kapı açarak dosyalarınıza erişmesini sağlar.

Keylogger

Oldukça tehlikeli olan bu zararlı yazılım klavyenizde yazdığınız her şeyi üçüncü kişilerin görmesini sağlar. Özellikle kullanıcı adı ve şifre gibi bilgilerle, kötü niyetli kişiler banka hesaplarınız veya sosyal medya hesaplarınıza ulaşabilir.

Solucanlar

Özellik olarak virüse benzeseler de yayılma şekli farklıdır. Taşınmak için herhangi bir kayıt ortamına ihtiyaç duymaz ağ üzerinden kendi kendine yayılabilir.

Ransomware (Fidye Yazılımları)

Son yıllarda ortaya çıkan bu zararlı yazılım türü, cihazınızda yer alan dosyaları şifreleyerek kullanılamaz ve erişilemez hale getirir. Bu olaydan sonra size bu şifreyi çözmek için para isteyen bir kişi ulaşır. Eğer ödeme yapmazsanız ya dosyalarınıza zarar verirler veya silerler.

Casus Yazılımlar

Bu yazılımlar çok çeşitli amaçlarla kullanılabilir. Kişisel verilerinizi izlemek, davranışlarınızı takip etmek ve bu bilgileri 3. kişilere iletmek en temel görevleridir. Bu tarz yazılımlar ile kötü niyetli kişiler bilgisayarınızın kamerasını, mikrofonunu kolayca açabilir ve sizi izleyip dinleyebilir. 

Şu anda sosyal medya uygulamaları bile bu işi yapıyor aslında. Sizin günlük davranışlarınızı ve hatta konuşmalarınızı dinleyen algoritmalar bu bilgileri reklam verenlere iletiyor ve size uygun reklamlar görüntülenmesi sağlanıyor.

Botnet Yazılımları

Bu yazılımlar bilgisayarınızı adeta bir zombiye dönüştürerek çeşitli amaçlarla kullanılmasını sağlıyor. Genelde DDoS (Distributed Denial of Service) denilen saldırıları yapabilmek için kullanılan bu yazılımlar son dönemde Kripto para madenciliğinde de kullanılmaya başlandı. Yani bilgisayarınız siz farketmeden birilerinin bilgisayarına saldırı yapabilir veya başkalarının hesabına kripto para üreterek başkalarının zenginleşmesini sağlayabilir. Binlerce bilgisayarın bir kişinin hesabına kripto para ürettiğini düşünün. Laptop bilgisayar ile bile kazılabilen bazı kripto paralar mevcuttur. 

Virüsler Bilgisayara veya Telefona Nasıl Bulaşırlar?

Virüs veya zararlı yazılımlar çeşitli şekillerde cihazınıza bulaşabilir. En bilindik yol bilgisayarınıza bir dosya veya program yükleme şeklinde oluşuyor. 

Bilgisayarınızda bir koruma yokken takılan taşınabilir bellekler, hard disk vb cihazlar bulaşmak için ideal yöntemlerden. Ancak günümüz teknolojisi altında artık virüsleri bulaştırmak için bir kayıt ortamına ihtiyaç duyulmuyor.

Bunun yanında size gelen bir E-posta üzerinde tıkladığınız bir link bulaşma için yeterli. Bilmediğiniz kişilerden gelen dosyaları (Resim, Excel, Word Dosyası vb.) tıklamak ciddi tehlikeler barındırıyor. Ayrıca güvenilir olduğunu bilmediğiniz internet sitelerinden dosya veya program indirmek bulaşma ihtimalini artıracaktır.

Ortak kullanılan alanlardaki internet bağlantıları da tehlikeli ortamlardır. Ücretsiz Wifi hizmeti ile kullanılan ortak ağları kullanırken asla kullanıcı adı ve şifre girişi yapmamalısınız. 

Cihazınıza Virüs Bulaştığını Nasıl Anlarsınız?

Çoğu zaman size farkettirmeden arka planda çalışan virüsleri tanımlamak ve keşfetmek oldukça güçtür. Genelde Antivirüs yazılımları ile tarandığı zaman keşfedilirler. Ancak sizin de anlayabileceğiniz bazı belirtiler yok değildir.

  • Bilgisayarınız eskisinden çok daha yavaş çalışıyorsa,
  • Normalden daha çok fan kullanıyorsa,
  • Bir program çalıştırmıyor iken bile zorlanarak çalışıyorsa,
  • Tarayıcınızdaki başlangıç sayfası değişmişse,
  • Tarayıcınızı kapattığınızda Pop-up pencereler otomatik olarak açılıyorsa,
  • Bilgisayarınızdaki dosyaların bazılarını silmeye çalıştıkça dosya yeniden ortaya çıkıyorsa,
  • Default (varsayılan) sayfa yerine sürekli sizi başka bir siteye yönlendiriyorsa,
  • Telefonunuzun bataryası çok çabuk bitmeye başladıysa,
  • Telefonunuz çok ısınıyorsa,
  • Telefonunuz sık sık donuyorsa,
  • Bazı uygulamalara ait sık sık çökme uyarısı oluyorsa,
  • Yüklü bir uygulamayı silmekte zorluk çekiyorsanız,
  • Veri kullanımınız arttıysa ve faturalarınız şişkin geliyorsa,
  • Alışılmadık SMS hareketleri oluyorsa;

bilgisayarınıza veya telefonunuza bir virüs bulaştığını söyleyebiliriz.

Ayrıca özellikle Windows cihazlarda “Denetim Masasına” veya Mac cihazlarda “Etkinlik Monitörüne” gelerek arka planda çalışan uygulamaları kontrol edin. Daha önce yüklemediğiniz veya tanımadığınız bir programın arka planda çalıştığını görürseniz ve bu programı durdurmaya çalışsanız da program çalışmaya devam ediyorsa virüs bulaştığına emin olabilirsiniz.

En İyi Antivirüs Programları

Kaspersky Antivirüs

En çok bilinen antivirüs programlarından olan Kaspersky, 1997 yılında Rusya merkezli kurulan bir güvenlik uygulamasıdır. Ücretsiz versiyonları da olan Kaspersky, hem PC hem de akıllı telefonlarda kullanabileceğiniz versiyonları mevcut. Yıllık ücretleri de 100 TL gibi fiyatlardan başlıyor ve VPN hizmetini de kapsayan paketlere sahip.

Eset Antivirüs

ESET Antivirüs de oldukça popüler ve yaygın kullanılan bir program. Geniş bir cihaz ve işletim sistemi kapsama özelliğine sahip. Görece olarak pahalı bir program olmasına rağmen 30 günlük ücretsiz deneme sürümü kullanmaya imkan vermesi açısından kullanıcılara deneme süresinde virüslerden kurtulma imkanı tanıyor. ESET antivirüs, NOD32 denilen bir sistemi kullanıyor.

Norton Antivirüs

Norton Antivirüs 1991 yılından beri hayatımızda olan Symanthec adlı firmaya ait bir programdır. Oldukça eski olması ve veritabanı ve tecrübesinin oldukça fazla olduğu anlamına geliyor. Ücretsiz versiyonu ile deneme yapmanız mümkün. Mevcut kampanyaları ile oldukça ekonomik olduğu söylenebilir.

Avira Antivirüs

Avira, 100 milyondan fazla kullanıcısı olan bir Alman Antivirüs programıdır. Ücretsiz bir versiyonu olan Avira nın ücretli olan ve Avira Pro denilen bir formu mevcut. Ücretsiz olarak kullanılabilen iyi bir uygulamadır.

Avast Antivirüs

Avast antivirüs programı da yine çok bilinen bir uygulamadır. Oldukça hafif olduğu iddia edilen bu uygulamanın da çeşitli versiyonları mevcut. Avast tarafından Free Antivirüs, Premium Security ve Ultimate versiyon seçenekleri sunuluyor.

Bitdefender

Yine dünya genelinde 500 milyon civarinda kullanıcısı olan Rumen bir firma tarafından sunulan bir antivirüs uygulamasıdır. Windows, Mac ve Android cihazların hepsinde kullanmak için Bitdefender Total Security versiyonunu edinmeniz gerekiyor.

McAfee

Amerika California merkezli güvenlik firması olan McAfee Antivirüs, kurucusu John McAfee’nin adı son dönemde kripto para piyasalarında çok fazla geçiyordu. Eski antivirüs uygulamalarından biri olan McAfee uygun fiyatı ve aynı anda kullanılabilen 10 cihaz desteği ile ön plana çıkıyor.

Bilgisayardan Virüs Temizleme

Virüsleri elle silmek çoğu zaman mümkün değildir. Siz istediğiniz kadar silmeye çalışın sonradan tekrar ortaya çıktığını görürsünüz. Oldukça sinir bozucu olan bu durumdan kurtulmanın en bilindik yolu ise Antivirüs uygulamaları veya Online Antivirüs sitelerini kullanmaktır.

  • Bir Antivirüs programıyla veya online olarak sisteminizi tarayın. Eğer sistemde zararlı bir yazılım tespit edilirse uygulamanın önerisi kapsamında silin veya karantina altına alın. Bilgisayarınızı tarar ve virüsleri silerken internet bağlantınızı kesmeniz yararlı olabilir. Virüsler ağ üzerinden faaliyet gösteriyor olabilir.
  • Bilgisayarınızı Güvenli Mod ile açarak sistemi temizleyin. Windows 10’da Güvenli Mod’a nasıl geçilir buradan ulaşabilirsiniz. Güvenli mod ile sistemi açtığınızda bu zararlı yazılımlar aktive olup size zarar veremez.
  • Sisteminizde Disk temizleme işlemini uygulayın. Disk temizleme seçeneğine gelerek tüm Geçici Dosyaları silin. Başlat / Tüm Programlar / Donatılar / Sistem Araçları / Disk Temizleme / Silinecek Dosyalar / Geçici Dosyalar seçeneğine gelerek tüm geçici dosyaları seçip sistemden silin. Sonrasında bilgisayarınızı yeniden başlatın.
  • Yeniden başlattıktan sonra tüm parolalarınızı değiştirin.
  • Mac kullanıyorsanız sisteminize virüs bulaşma ihtimali oldukça düşüktür. Sistem yapısı gereği her kritik işlem öncesi şifrenizi istediği için siz farketmeden bir program yüklemek pek mümkün olmayacaktır. Bazı Mac virüsleri ise virüs temizleme programı şeklinde tanıtılan programlardır. Bu tarz uygulamaları yüklemeden önce iyice araştırın. 

Telefondan Virüs Temizleme

Android’ten Virüs Temizleme

Android cihazınızda da ilk yapmanız gereken işlem ücretsiz deneme imkanı sunan antivirüs programlarından birini yükleyerek sisteminizi virüs taramasından geçirin. Bu işlem büyük oranda sorunu çözmenize yardımcı olacaktır.

Bunun haricinde telefonu Güvenli Mod ile açarak telefonunuzda sistem haricinde virüs benzeri bir sorun olduğunu kolayca anlayabilirsiniz. Güvenli Mod, cihazınızın temel uygulamaların çalıştığı kısıtlı haliyle çalışmasını sağlayan bir moddur. Bu işlem sayesinde cihaz sorunsuz çalışıyorsa, cihazda izinsiz ve zararlı bir uygulamanın varlığı tespit edilmiş olur.

Ayrıca cihazınızdaki uygulamaları denetleyin. Ayarlar / Uygulamalar / Uygulamaları Yönet seçeneğine gelerek sisteminizde yüklü ve çalışan tüm uygulamalarımn listesini açabilirsiniz. Bu listede kendinizin yüklediğinize emin olmadığınız ve bilmediğiniz uygulamaları kaldırın. 

Kendi yüklediğiniz uygulamalara ait “Uygulama İzinleri”ni kontrol edin. Uygulamaya verilen gereksiz derecede kapsamlı izinler (Dosyalara erişim, kameraya, mikrofona erişim vb) varsa o izinleri kaldırın.

Bir fotoğraf düzenleme uygulamasının mikrofonunuza erişmesine veya rehberinize erişmesine ihtiyacı yoktur. Eğer bu tarz uygulamanın çalışmasıyla ilgisi olmayan izinler varsa o uygulama güvenilir değildir kaldırın.

iOS’tan Virüs Temizleme

iOS işletim sistemi oldukça kapalı ve kontrollü bir yapıya sahip bir işletim sistemi olmasına rağmen virüs bulaşmaz denemez. Virüsten korunmak için bir antivirüs uygulaması yüklemek akıllıca olacaktır. Virüs tarama sonucunda sisteminiz düzelmiş olmalıdır. 

Bunun haricinde birkaç farklı işlem yapabilirsiniz. Bu işlemler;

Geçmişi ve Verileri Temizleme

Safari uygulamanızda anlamsız sorunla ortaya çıkıyorsa;

  • Ayarlar / Safari / Geçmişi ve Web Sitesi Verilerini Sil seçeneklerini uygulayın.
  • Sonrasında telefonunuzu yeniden başlatın.

Yedekten Geri Yükleme

  • Tüm verileri silerek telefonunuzu yeniden başlatın.
  • Uygulamalar ve Veriler menüsüne geldikten sonra, iCloud, Mac veya PC, Doğrudan iPhone veya Android’teki yedeğinizi kullanabilirsiniz.

Yeni bir Cihaz Olarak Yükleyin

Telefonunuz hala virüs etkisinde ve hatalar almaya devam ediyorsanız. Sistemi sıfırdan yeniden kurmak faydalı olacaktır.

  • Ayarlar / Sıfırla / Tüm İçeriği ve Ayarları Sil seçeneğine gelerek cihazınızı sıfırlayın.
  • Telefonu yeniden açarak yeni bir cihaz kurar gibi yeniden kurun.

Virüslerden Korunma Yolları

Antivirüs Yazılımları

Antivirüs programları, virüs ve diğer zararlı yazılımlardan korunmak için kullanılan en temel uygulamalardır. Bilgisayarınıza kuracağınız bir antivirüs uygulaması daha bulaşma olmadan korunmanıza yardımcı olur. Zararlı yazılım yüklenecek bir linke tıklandığında bu programlar hemen devreye girerek virüs uyarısı verir ve uygulamanın bilgisayarınıza yüklenmesine engel olur.

Bu programlar aynı zamanda sürekli olarak virüs veritabanlarını güncelleyerek yeni çıkan zararlı yazılımları tanıyorlar. Bu sebeple sürekli olarak güncelleme yapmanız gerekiyor. Fiyat olarak size uygun olduğunu düşündüğünüz bir antivirüs uygulamasını cihazınıza kurun.

Firewall

Firewall yani Ateş Duvarı denilen uygulamalar bilgisayarınıza arka kapıdan girişleri engellerler. Bu uygulamalar bir şehri çevreleyen kale duvarlarına benzer. Bu duvar sayesinde nasıl gelişigüzel bir şekilde herkesin şehre girmesi engellenebiliyorsa, Firewall sayesinde bilgisayarınıza da gelişigüzel giriş yapılması engelleniyor.

Özellikle Trojan (Truva Atı) uygulamaları bilgisayarınıza 3. kişilerin giriş yapabilmesini sağlayan zararlı yazılımlardan korunmanın en iyi yollarındandır. Son dönemde geliştirilen Trojan’ler Firewall uygulamalarını size farkettirmeden kapatabiliyor ancak sistemi güncel tutmak bu durumun önüne geçecektir.

Proaktif Yaklaşım

İnternet kullanımı yaparken bilinçli olmak sizi herkesten daha fazla koruyan önleyici yaklaşımlardandır. Kullanıcı olarak karşı karşıya olduğunuz riskleri bilmek, davranış biçiminizi de buna göre uygulamak sizi büyük oranda koruyacaktır. 

Bilgisayarda;

  • Tanımadığınız, bilmediğiniz kişilerden gelen E-postalardaki linklere tıklamayın.
  • Güvenilirliğine emin olmadığınız internet sitelerinden program indirmeyin.
  • Güvenilirliğine emin olmadığınız internet sitelerine girmeyin. Özellikle SSL sertifikası kullanmayan sitelerden uzak durun.
  • Crack ve Warez sitelerden uygulama indirmeye çalışmayın.
  • USB belleklerden veya taşınabilir Hard disklerden birşey yüklemeden önce virüs taraması yapmayı unutmayın.
  • Bilgisayarınıza bir antivirüs uygulaması yükleyin. Düzenli olarak tarama yapın.
  • Korsan yayınları izlemeyin, mutlaka bu tarz yayınları izleyecekseniz de yayın kaynaklarına (Linkler ve Uygulamalar) çok dikkatli yaklaşın. 
  • Özellikle işletim sistemlerini korsan bir şekilde kullanmayın. Genelde korsan sistemler güncellemelere kapalı olduğu için saldırılara oldukça açıktır.
  • İşletim sistemleri sürekli olarak güvenlik açıklarına karşı kendilerini güncellerler. Siz de bu sebeple sisteminizi her zaman güncel tutun. 
  • Açık kaynak kodlu olmasına rağmen Linux tabanlı işletim sistemleri bu açıdan daha güvenilirdir. Güvenlik kaygınız varsa işletim sistemi seçimini iyi yapın.
  • Sosyal medya uygulamalarından size gelen kampanya ve hediye mesajlarına itibar etmeyin. Çoğunun temel amacı kişisel bilgilerinize ulaşmaktır.

Akıllı telefonda;

  • Telefonunuza bir antivirüs uygulaması yükleyin. Düzenli olarak güvenlik taraması yapın.
  • Özellikle Android tabanlı telefonlara Google Play Store’da olmayan dış kaynaklı uygulama yüklemeyin. iOS’a dışaırdan uygulama yüklemek oldukça zordur.
  • Playstore ve Apple Store üzerinden indireceğiniz uygulamaları yüklemeden önce yorumlarını okuyun. Bazı uygulamalar kötü niyetli yaklaşımlar içinde bulunabiliyor.
  • Android veya iOS sisteminizi sürekli olarak güncel tutun. Güvenlik güncellemelerini kesinlikle atlamayın.
Domain Sorgulama
guest
0 Yorum
Inline Feedbacks
View all comments