Navlun Nedir? Nasıl Hesaplanır? (2023 Güncel)

Navlun Nedir? Nasıl Hesaplanır? (2022 Güncel)
Hosting Fiyatları

Dış ticaret ile ilgilenenlerin sık sık duyduğu terimlerden biri de navlun oluyor. Denizyolu taşımacılığı terimlerinden yalnızca biri olan navlun, merak edilen ve sıkça araştırılan konular arasında da yerini alıyor. Navlun, en çok deniz ticaretinde kullanılıyor fakat tem kullanım alanı deniz ticareti demek de yanlış olur. Gümrüklemenin artması sebebi ile navlun artık tüm yurtdışı taşıma hizmetlerinde kullanılan bir terim haline geliyor. Şimdi gelin navlun ile ilgili merak edilen tüm detayları araştıralım.

Navlun kelime olarak; dış ticarette ya da deniz yolu taşımacılığı yaparken, taşıtta bulunan taşınacak yüklerin herhangi bir yerden bir başka yere taşınması esnasında gemicinin ödemek zorunda olduğu ücret anlamına gelmektedir. Fakat bu terim yalnızca deniz yolu taşımacılığı için kullanılmamaktadır. Çünkü günümüzde globalleşen dünyada dış ticaret oldukça artmıştır. Bu sebeple navlun terimi artık kara yolu ve hava yolu gibi diğer tüm taşımacılık faaliyetlerinde de kullanılır hale gelmiştir. 

Bu sebeple navlun artık, taşınan yük ve verilen taşıma hizmetine karşılık olarak verilen bir bedeldir. Navlun, deniz hukukunda belirlenen kurallara bağlıdır. Yani taşınan mallar ve ödenen bedeller navlun sözleşmesi ile güvence altına alınmaktadır.

Deniz yolu taşımacılığı aracılığıyla gemisinin bir kısmını ya da tümünü taşımacılık faaliyetine tahsis eden kişi navlun sözleşmesine tabi olmaktadır. Navlun sözleşmesinde;

  • Taşıyan tarafın taşıma işlemini gerçekleştireceği
  • Taşıtan taraf ise taşınan malların taşıta uygun olduğunu
  • Her iki taraf ise yük taşımacılığının denizyolu aracılığı ile yapılacağını
  • Yük taşınan aracın gemi ya da gemi niteliklerine sahip olduğunu
  • Bu taşımanın herhangi bir ücret karşılığında yapılmış olduğunu taraflar taahhüt eder.

Navlun sözleşmesinin bir diğer türü ise karma navlun sözleşmesi olarak adlandırılmaktadır. Karma navlun sözleşmesi, yükü taşıyan tarafın bu yükü hangi yol ile taşıyacağını taahhüt ettiğini ifade eder. Bu yol kara ya da hava yolu olabilir.

Navlun sözleşmesi ile hem taşıyan hem de taşıtan taraf bazı yükümlülüklere sahip olur. Hem haklara hem de borçlara sahip olmaktadır. Taşıyan taraf, yükün taşınmasını sağlayan aracı temin etmek ve verilen saat ve tarihte orada olmakla yükümlüdür. Taşıyan tarafın en büyük hakkı ise bu yolculuktan bir navlun almaktır. 

Navlun miktarı tarafların anlaşması ile belirlenir. Günümüzde belirli bir standart getirme amacıyla navlun miktarı uluslararası sözleşmeler ile belirlenmiştir. 

  • Taşıtan tarafın unvanı ve iletişim bilgileri
  • Taşınacak olan malın cinsi
  • Tonaj miktarı
  • Yük adedi
  • Taşıyacak olan aracın çıkış ve varış noktaları
  • Ödeme şekli
  • Taşıma ve teslimat şekli
  • Sözleşmenin yapıldığı tarih
  • Ürün taşıma şartı

Navlun sözleşmeleri de kendi içinde iki gruba ayrılır. Şimdi de gelin navlun sözleşmelerinin türlerini inceleyelim.

Charter Navlun Sözleşmesi

Bu tür sözleşmeler yer tahsisi sözleşmelerinden biri olarak da kabul edilir. Bu sözleşmeler ile yük taşınacak olan geminin bir bölümünün ya da tamamının tahsisi taahhüt edilir. Charter navlun sözleşmelerinde taşınan yük değil, yükü taşıyacak olan araç önemlidir. Aracın tamamen ya da kısmen kiralanması sözleşmeler ile resmiyet kazanır. 

Bu sözleşmelerde araç kısmen kiralanacaksa kısmi charter, tamamen kiralanacaksa tam charter olarak isimlendirme yapılır.

Kırkambar Navlun Sözleşmesi

Bu tür sözleşmelerde ise geminin kısmen ya da tamamen kiralanması söz konusu değildir. Yükün bir limandan bir diğer limana deniz yolu ile taşınması taahhüt edilir. Taşıyan taraf, taşınan ürünleri geminin istediği yerinde taşıyabilir. Herhangi bir sınırlama bulunmaz. Birden fazla şirket ile anlaşma sağlanarak ürünler bir arada taşınabilir.

  • Yurt içinde ya da yurt dışında herhangi bir devlet tarafından gemiye el konması
  • Savaş ve doğal afet durumlar
  • Yüklenen ya da varılan limanlardan herhangi birinin abluka altında olması
  • Taşınan malların ithalat ve ihracat alanında yasaklanmış olması durumlarında navlun sözleşmesi fesh edilebilir. 

Navlun bedelinin hesaplanması için, taşınacak olan yükün boyutu, türü, niteliği, taşıma yapılacak olan aracın türü göz önünde bulundurulur. Piyasadaki arz talep dengesi, taşıma yapan aracın dolu ya da boş dönmesi, taşıma süresi de göz önünde bulundurulan diğer kriterler arasında yer alır. 

Yani navlun bedelinin hesaplanması için net bir matematiksel formül ya da hesap bulunmaz. Malı taşıyacak olan firmalar ile taşıtan firmalara göre de değişim gösterir. 

Navlun faturası, deniz yolu taşımacılığında malın taşınmasının ücreti olarak ifade edilir. Navlun genellikle ihracatçı tarafından ödenen bir bedeldir. 

Bu taşıma bedeli ile ilgili olarak hazırlanan ve sunulan belge ise navlun faturası olarak ifade edilir. Navlun bedelinin ödenmesi üzerine navlun faturası verilir.

İç ve dış ticarette akış sağlamak ve canlılık kazandırmak amacıyla bakanlıklar aracılığıyla devlet tarafından verilen teşviklere navlun teşviği adı verilir. İthalatın ve ihracatın hacminin artması, ekonominin hareketlenmesi en büyük amaçlardan biridir. Özellikle KOSGEB kapsamında bir navlun teşviği almak mümkündür. Bunun için KOSGEB formatına uygun proje ve iş planı hazırlanması gerekir.

Domain Sorgulama