Ana sayfa » Nedir, Nasıl Yapılır? » Makale Nedir, Nasıl Yazılır?
Nedir, Nasıl Yapılır?

Makale Nedir, Nasıl Yazılır?

Hosting Fiyatları
Sending
User Review
0 (0 votes)
3 1 vote
Article Rating

İster bilimsel alanda yazılsın ister akademik alanda yazı dünyasının temelini oluşturan makale, taslağından yazılışına kadar her detayının büyük bir titizlik ile üzerinde durulması gereken bir yazı türüdür. Makalede diğer yazı türlerine göre serbestlik esas olmadığından belirli kurallar bulunmaktadır. Bu sebeple bu yazımızda size makale nedir, nasıl yazılır, özellikleri nelerdir, hangi bölümlerden oluşur ve Türk Edebiyatı’nda hangi yazarlar makale yazarı olarak anılmaktadır gibi aklınıza gelebilecek tüm soruları yanıtlamaya çalışacağız.

Makale Nedir?

Makale, herhangi bir konu hakkında bir görüşü, bir düşünceyi savunmak ve kanıtlamak amacı ile yazılan yazılardır. Makale açıklama, tanıtım ya da bilgilendirme amacıyla yazılsa bile genellikle eleştirel tutum söz konusudur. Gazete veya dergilerde yayımlanan makalenin konusu genellikle politika olsa da sosyal hayat kuralları, bilim dallarında gerçekleşen gelişmeler, ekonomik alandaki sorunlar, siyaset, felsefe ve sanat gibi birçok konuda yazılabilir. Ne konuda yazılırsa yazılırsın yazılan makalenin dili ciddi ve anlaşılır olmalıdır. Ayrıca makalenin giriş, gelişme ve sonuç kısımlarına gerekli önem gösterilmelidir. Bir plan doğrultusunda ilerlemek işinizi kolaylaştıracaktır.

Makale Nedir?

Makalenin esas amacı, bir gerçeği kanıtlamak olduğundan ortaya konulan düşünce bilimsel teoriler veya bilgiler kullanılarak ispatlanmak zorundadır. İstenilen düşüncenin karşı tarafa aktarılabilmesi ve okuyan kişinin ikna olabilmesi için yazar ‘tanık gösterme, benzetme, karşılaştırma, örnekleme’ gibi düşünceyi geliştirme yollarını sıkça kullanmalıdır.

Makale Hangi Bölümlerden Oluşur?

Makalenin tanımını yaparken makalede önem gösterilmesi gereken bölümler bulunduğundan bahsetmiştik. Şimdi bu bölümlerin neler olduğundan bahsedeceğiz.

Makale anlatımında giriş- gelişme- sonuç düzeni esastır.

Giriş

Giriş bölümünde, öne sürülmek istenen görüş ya da düşünce ortaya konulmalıdır. Bu bölümde makalede hangi konu üzerinde durulacağı, ne hakkında söz edileceğinden bir iki paragrafı geçmeden açık ve net bir şekilde bahsedilmesi gerekmektedir. Giriş kısmı ne kadar özenli biçimde yazılırsa yazının okunma oranı o derece artar. Çünkü okuyucuların ilk okuyacağı bölüm olan giriş kısmı kişinin ilgisini çekerse, dikkatini çekmeyi başarırsa okuyucu yazıyı okumaya devam edecektir. Bu sebeple aşırı dolaylamalar ya da gereksiz sözcük kullanımı gibi uzatmalar yapılmamalıdır.

Gelişme

Bu bölümde öne sürülen düşünce ile ilgili istenilenler, yazılış amacı, kanıtlanması için gereken belgeler, deliller sıralanır. Bu sayede dile getirilen konu açıklanır, tez savunularak antitezler çürütülür.

Gelişme bölümünde yazar inandırıcı olabilmek için tüm çabasını ortaya koymalıdır. İleri sürdüğü fikir ya da düşüncenin inandırıcılığını ve doğruluğunu geliştirmek için örnekleme, tanık gösterme, sayısal verilerden yararlanma gibi düşünceyi geliştirme yollarına başvurur. Bu sayede yazısını nesnel ve bilimsel bir temele oturtarak okuyan kişinin aklına takılabilecek soru işaretlerini yanıtlamış olur.

Sonuç

Sonuç bölümü, özet olarak da düşünülebilir. Bu bölümde makalede anlatılmak istenen düşünce ya da fikir kesin yargıya bağlanmalıdır. Tüm yazıda anlatılanlar bir paragrafta yinelenerek derlenir, okuyucunun aklında hiçbir şüpheye yer vermeyecek şekilde kesin ispatlar ile bir sonuca bağlanır.

Bu bölüm yazarın söylediklerini gelişme bölümünde net bir şekilde anlatması, konu bütünlüğünün dağılmaması durumlarında gerekli olmayabilir. Makalenin daha etkili bir şekilde sonlandırılması için sonuç bölümüne çarpıcı diyalog ya da çeşitli örnekler eklenebilir.

Makalenin Özellikleri

  • Yazar anlatmak istediği düşünce ile ilgili görüşlerini belirli kanıt ve belgeler kullanarak okuyucuyu bilgilendirmelidir.
  • Makalede amaç okuyucuyu bilgilendirmek olsa da aynı zamanda ele alınan düşünce kanıtlanmalıdır.
  • Nesnel veriler kullanılır.
  • Ciddi ancak anlaşılır bir dil kullanılır.
  • Ele alının düşüncenin kanıtlanabilmesi için örnekleme, tanık gösterme, karşılaştırma, sayısal verilerden yararlanma gibi birçok düşünceyi geliştirme yöntemi kullanılır.
  • Herhangi bir konu sınırlaması yoktur. Yazar konu seçiminde tamamen özgürdür.
  • Gazete ve dergilerde yayımlanabileceği gibi kitap haline de getirilebilir.
  • Makaleler öğretici yazılar olduğundan yazar tutarlı ve bilimsel bir üslup kullanır.
  • Başlık okurun ilgisini çekebilecek ve içeriğin özünü oluşturacak özenle seçilmelidir.
  • Makaleler giriş gelişme ve sonuç bölümlerinden oluşur.
  • Makalelerde sözcükler gerçek anlamları ile kullanılır. Kelime oyunlarına başvurulmaz.
  • Süslü anlatımlardan uzak durulur, doğrudan anlatım kullanılır.
  • Bir plan dahilinde yazılır.
  • Yazar tutarlı olmalı, söyleyecekleri ve söyledikleri birbiriyle çelişmemelidir.

Makale ile Karşılaştırılan Diğer Düzyazı Türleri

Makale-Deneme

  • Makalede amaç öğretmek, okuyucuyu bilgilendirmektir. Bilimsel ve terim içerikli bir dil kullanılır. Hedef kitlesi konuyla ilgilenen kişiler olduğundan kısıtlıdır. Her türlü belge ve veri kullanılarak ele alınan düşünce veya fikir kanıtlanır.
  • Konu özgürlüğü bakımından bir farkları olmasa da denemede yazar kişisel görüşlerinden bahsedebileceğinden oluşacak hedef kitlesi makaleye göre daha geniş olacaktır. Yine makalede amaç okuyucuya bir şey öğretmek olsa da denemede amaç konunun üzerine düşündürmektir. Düşüncenin kanıtlanması koşulu olmayan denemede kullanılan dil oldukça açık ve anlaşılırdır.

Makale-Fıkra

Makalede ele alınan düşünce ya da fikir kanıtlanmak zorundadır. Makaledeki ispat zorunluluğu fıkra da söz konusu değildir. Ele alınan düşünce kanıtlanmadan havada kalabilir. Makaledeki konu serbestliği fıkra için geçerli değildir. Fıkralarda genellikle güncel konular işlenmektedir. Makale üslubu daha bilimsel ve ciddi olmasına rağmen fıkrada sanki yazar sizinle sohbet ediyormuş hissi yaratılır. Makalede nesnel tutum kullanılsa da fıkra yazarı ele aldığı konu ile ilgili kişisel düşüncelerinden bahsedebilir.

Makale-Sohbet

Makalelerde konu detaylı bir biçimde incelenirken sohbette detaya inilmez konudan yüzeysel olarak bahsedilmesi yeterlidir. Makalede bulunan ispat zorunluluğu sohbette yoktur. Makaledeki ciddi ve bilimsel üslup yerine sohbette daha samimi konuşma dili kullanılmaktadır.

Türk Edebiyatı’nda Makale

Gazetenin ortaya çıkmasından sonra gelişen bir tür olan Makale, Türk Edebiyatı’nda Tanzimat Dönemi ile görülmeye başlamıştır. Edebiyatımızdaki ilk makale Şinasi’nin Tercüman-ı Ahval Gazetesi’nde yazmış olduğu ‘Tercüman’ı Ahval Mukaddimesi’ olarak kabul edilir. Makalelerinde toplumsal konulara değinen Şinasi ve diğer Tanzimat Dönemi sanatçıları bu türün gelişmesinde oldukça önemli rol oynamışlardır.

Makale Türündeki Önemli Eserler

  • Ziya Paşa- Şiir ve İnşa
  • Namık Kemal- Vatan Makalesi
  • Ahmet Hamdi Tanpınar- Edebiyat üzerine Makaleler
  • Cenap Şahabettin- Evrak-ı Eyyam
  • Ömer Seyfettin- Yeni Lisan
  • Mehmet Kaplan- Kültür ve Dil

Ayrıca Ziya Gökalp, Refik Halit Karay, Yakup Kadri Karaosmanoğlu, Muallim Naci, Yaşar Nabi Nayır, Halit Fahri Ozansoy, Necip Fazıl Kısakürek, Sezai Karakoç, Peyami Safa, Ali Canip Yöntem, Süleyman Nazif gibi yazarlar makale türünün Türk Edebiyatı’ndaki önemli temsilcilerine örnek olarak gösterilebilir.

Nasıl Makale Yazılır?

İlk olarak şunu bilmelisiniz ki makale yazılması için gereken süreç kolay değildir ve günlerinizi alabilir. Bu açıdan sabırlı olmanız son derece önemlidir. Bunlar sizin için sorun değilse ve düşüncelerinizin doğruluğunu herkese göstermek istiyorsanız gelin bakalım makale nasıl yazılır görelim.

Makale yazılabilmesi için dikkat edilmesi gereken birkaç konu vardır. Öncelikle ele alınacak konu ile ilgili kaynak taraması yapılmalıdır. Kaynak taraması, kitaplar, gazeteler, atlaslar, ansiklopediler, bilimsel dergi ve sözlükler, internet, biyografi gibi birçok kaynak üzerinden yapılabilir. Uygun kaynak seçildikten sonra elde edilen tüm veriler değerlendirilerek doğru bir şekilde kurgulanmalıdır. Yazarın kendisine bir yol haritası çizmesi ve yazmak istediği makale ile ilgili bir taslak oluşturması oldukça önemli bir koşuldur.

Taslak çalışmasının üzerine kaynak taramasından elde edilen veri ve bilgiler eklenerek mantıklı cümleler kurulmalı, tutarlı ve düzenli paragraflar oluşturulmalıdır. Bu sayede makalenin yazım aşamasına geçilebilir. Yazım aşamasında dikkat edilmesi gereken husus dil kullanımıdır. Makalede yazar düşüncelerini bilimsel, ciddi ancak anlaması kolay akıcı bir dil kullanmalıdır. Sözcükler gerçek anlamlarında kullanılmalı, sözcük oyunlarına başvurulmamalıdır. Bu sayede okuyucu kendisine anlatılmak istenen düşünceyi net bir şekilde anlayabilir.

Makale Türleri

Makaleler, yazılış amaçlarına göre belirli türlere ayrılmaktadır.

Edebi Makaleler

Edebi makalelerin konusunu dil, edebiyat ve sanat oluşturur. Bu makaleler dergi ve gazetelerde yayımlanabildiği gibi, yazar dilerse yazdığı makaleleri bir kitap haline de getirebilir. Edebi makalelerde kesin sonuca ulaşmak gibi bir durum söz konusu olmadığından bu yönü ile bilimsel makalelerden ayrılır.

Bilimsel Makaleler

Bilimsel makale belirli bir alanda uzmanlaşmış kişiler tarafından yazılan makale türüdür. Bu makale türünde araştırma verilerine dayanan, raporlar ile ispatlanan konular ele alınır. Bilimsel makalelerde sık sık alıntılara başvurulur. Bu alıntıların kaynakça kısmında nereden alındığının gösterilmesi zorunludur.

Sonuç

Bu yazımızda size makalenin ne olduğunu, türlerini, nasıl yazılacağını ve özelliklerini anlatmaya çalıştık. Umarım sizin için faydalı bir yazı olmuştur. Eğer sizde alanında uzman ya da bir konuda düşüncesini ispatlamaya çalışan biriyseniz hadi durmayın, yazmaya başlayın!

Domain Sorgulama